Corona-uitbraak: korte leidraad voor zeevaart, luchtvaart en transport & handel

11 februari 2020 | Blog

De corona-uitbraak heeft een aanzienlijke impact op de sectoren zeevaart, luchtvaart en transport & handel. In verband met het toenemend aantal vertragingen, de sluiting van havens en terminals, opschorting van het goederenvervoer en een groeiende achterstand bij te verzenden vrachten, geeft ons Transport & Trade-team een korte leidraad voor bovengenoemde sectoren.

De corona-uitbraak

De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) heeft verklaard dat de coronavirussen (CoV) een grote familie van virussen vormen, die ziekten kunnen veroorzaken variërend van een gewone verkoudheid tot ernstiger ziekten als het Middle East Respiratory Syndrome (MERS-CoV) en het Severe Acute Respiratory Syndrome (SARS-CoV). Het nieuwe coronavirus (nCoV) is een nieuwe stam die niet eerder bij de mens is vastgesteld. De WHO geeft dagelijks een ‘Situation Report’ uit.

Luchtvaart

In de luchtvaartsector heeft de uitbraak onder andere geleid tot de annulering van veel vluchten naar en vanuit de Volksrepubliek China. Dit treft uiteraard niet alleen passagiers, maar heeft ook consequenties voor de laadcapaciteit van bagageruimten. Deze capaciteit is al aanzienlijk verminderd en vanwege het tekort wordt verwacht dat de luchtvrachttarieven met een factor vier of meer zullen stijgen.

De sector pakt deze consequentie gedeeltelijk aan via een modal shift (een wijziging van de vervoerwijze). Deze oplossing vergt echter dat Chinese havens en spoorterminals volledig operationeel zijn, en dit is een onzekere factor. Wereldwijd worden vertragingen en consequenties voor de toeleveringsketen verwacht.

Een andere consequentie van de annulering van vluchten is het mogelijke verlies van historische rechten op slots op de luchthaven Schiphol. Van een serie slots moet 80% worden ‘gebruikt’ om ze te behouden. Indien niet aan dit vereiste wordt voldaan, kan een luchtvaartmaatschappij haar historische rechten voor hetzelfde IATA-seizoen in het volgende jaar verliezen. Met name op Schiphol is er een grote vraag naar slotcapaciteit en wanneer een luchtvaartmaatschappij haar slotrechten verliest, is het heel moeilijk om nieuwe rechten aan te vragen voor hetzelfde seizoen in het jaar erop. Annuleringen vanwege overmacht (de corona-uitbraak) moeten tijdig aan de slotcoördinator worden gemeld om verlies van historische rechten te voorkomen. Advocaten van AKD kunnen luchtvaartmaatschappijen op dit punt bijstaan, dus neem contact op met Guido de Vos.

Terminals, transport & logistiek

Als gevolg van de afgenomen vraag beperken lijnen hun reizen naar China. Dit is van invloed op het containervervoer en vrachten worden omgeleid naar andere havens en terminals. Terminals in Shanghai en Xingang hebben te maken met een stagnatie van reefer containers (koelcontainers), waarbij sprake is van een tekort aan beschikbare stopcontacten. Dit leidt er eveneens toe dat vrachten worden omgeleid en een andere bestemming krijgen. We verwachten stagnatie en/of andere lasten.

Een ander gevolg van de uitbraak is dat lokale overheden overal ter wereld eisen dat de bemanning en/of lading bij aankomst wordt gescreend (zoals in Singapore en een aantal Australische havens). Het aanleggen en laden/lossen zullen waarschijnlijk meer tijd kosten.

Operators van terminals en logistieke dienstverleners moeten nu onderhandelen over een oplossing voor de extra kosten en schadevergoedingen vanwege de corona-uitbraak en de daaraan verbonden quarantainemaatregelen. We adviseren partijen hun contractpositie zo snel mogelijk te controleren. Neem contact op met onze partner Jos van der Meché.

Internationale handels- & logistieke contracten

Voor OEM’s, eigenaren van vrachten en logistieke dienstverleners is het van het allergrootste belang ervoor te zorgen dat goederen op tijd en tegen de overeengekomen tarieven op hun bestemming worden geleverd. De sector herinnert zich ongetwijfeld nog de gevolgen van het omvallen van Hanjin en de verstoring van het luchtvrachtvervoer na de uitbarsting van de Eyjafjallajökull-vulkaan in 2010. Dit is het moment om te onderhandelen over een oplossing voor de extra kosten, mogelijke vertragingen in de levering en schadevergoedingen vanwege de corona-uitbraak en de daaruit voortvloeiende quarantainemaatregelen.

Fabrikanten en logistieke dienstverleners met faciliteiten in China leggen op dit moment hun bedrijfsactiviteiten stil, met als gevolg dat onderdelen niet verkrijgbaar zijn, transporten vertraging oplopen en vervoerskosten toenemen. Internationale bedrijven die afhankelijk zijn van de tijdige levering van in China vervaardigde goederen zullen hierdoor worden getroffen. Het risico bestaat dat contractuele verplichtingen niet worden nagekomen als gevolg van onderbrekingen in de toeleveringsketen. Bovendien kan de kostprijs van producten stijgen vanwege de aanmerkelijk hogere logistieke kosten. De operationele impact en financiële risico’s die hiervan het gevolg zijn, moeten zorgvuldig en tijdig worden beheerst. Indien er te laat met onderhandelen wordt gestart, zal het veel moeilijker zijn om tot een bevredigende oplossing te komen. Neem contact op met onze partners Sebastiaan Moolenaar en Annemieke Spijker.

Zeevaart

De diverse quarantainemaatregelen hebben ernstige operationele consequenties voor reders en bevrachters. Quarantainemaatregelen in havens en ziekte bij bemanningsleden kunnen er toe leiden dat reders besluiten af te wijken.

Mogelijk willen partijen zich beroepen op een overmachtsclausule die is opgenomen in een contract of is te vinden in het toepasselijk recht. Indien overmacht wordt aangenomen, wordt een partij ontslagen van de aansprakelijkheid voor schade of kosten veroorzaakt door de niet-nakoming van contractuele verplichtingen. De vraag of uitzonderlijke omstandigheden – zoals cyberaanvallen en hevige stormen – als overmacht gelden, heeft mogelijk deel uitgemaakt van het onderhandelingsproces. Voor toekomstige contracten moeten partijen overwegen of menselijke virussen al dan niet binnen de reikwijdte van overmacht vallen.

We adviseren partijen hun contractpositie zo snel mogelijk te controleren. Het Transport & Trade-team van AKD heeft een wereldwijde reputatie op het gebied van zeerecht en kan u over dit onderwerp adviseren. Neem contact op met uw partner Haco van der Houven van Oordt.

Verzekering

We hebben het vooral gehad over de operationele consequenties. Er zijn echter ook andere, daarmee samenhangende consequenties waarmee rekening moet worden gehouden. Met name moet de sector goed op de hoogte zijn van de verzekeringsdekking voor operationele problemen die zich aandienen. Neem voor advies op maat contact op met onze partners Haco van der Houven van Oordt en Jos van der Meché.

Meld u aan voor onze nieuwsbrieven